Đây là vấn đề rất nhạy cảm, ít được đề cập và trao đổi “công khai”… nhưng lại vô cùng quan trọng đối với sức khỏe và hạnh phúc gia đình. Hiểu biết nguyên nhân cơ chế sinh mùi chúng ta có thể phòng tránh, chữa trị kịp thời có hiệu quả vấn đề “tế nhị” này, giúp cho chất lượng cuộc sống tốt hơn và gia đình hạnh phúc hơn.

Nguyên nhân nặng mùi sinh dục nữ

Thế nào là dịch tiết âm đạo bình thường và bất thường? Mùi sinh dục là do sự kết hợp dịch tiết từ âm đạo, mồ hôi vùng tầng sinh môn và nước tiểu. Phụ nữ đến tuổi dậy thì sẽ có dịch âm đạo màu trắng trong như lòng trắng trứng, dai, có thể kéo thành sợi, không có mùi hoặc hơi tanh. Sau dậy thì, dịch tiết âm đạo thường xuất hiện nhiều hơn vào thời điểm trước khi rụng trứng, trước kinh nguyệt, trong sinh hoạt tình dục… Dịch ra nhiều hay ít tùy thuộc từng người, tùy vào chu kỳ kinh nguyệt, có đang mang thai hay không hoặc có dùng viên tránh thai hay không… Dịch tiết âm đạo có vai trò trong bôi trơn, giữ ẩm, ổn định môi trường sinh dục nhằm hạn chế sự phát triển của các vi khuẩn, nấm gây bệnh. Nhưng khi dịch này lưu cữu sẽ bị nhiễm khuẩn kỵ khí ở phần trong âm đạo, hiếu khí phần âm hộ... từ đó sinh mùi.

vùng kín phụ nữ nặng mùi, góc nhìn của bác sỹ

Mùi sinh dục là do sự kết hợp dịch tiết từ âm đạo, mồ hôi vùng tầng sinh môn và nước tiểu

Nếu viêm âm đạo, viêm cổ tử cung thì dịch âm đạo gọi là khí hư, hoặc do viêm lộ tuyến cổ tử cung… Do khí hư là chất dịch bệnh lý nên được bài tiết liên tục, hàng ngày. Bệnh càng nặng thì khí hư càng nhiều và càng liên tục. Khí hư chỉ hết khi thương tổn bệnh lý đã được điều trị khỏi. Nó có thể đặc hay loãng, có nhiều màu sắc khác nhau (trắng, vàng, xám, nâu hoặc đỏ hồng do lẫn máu). Đặc biệt, khí hư do bất kỳ nguyên nhân viêm nhiễm nào (do vi khuẩn, ký sinh trùng, nấm…) cũng đều ít nhiều có mùi hôi rất khó chịu.

Nguyên nhân

  • Viêm âm đạo do tạp khuẩn: Phụ nữ ở độ tuổi sinh nở hầu như thường trải qua ít nhất một lần bị viêm âm đạo do vi khuẩn. Các triệu chứng viêm âm đạo do vi khuẩn có thể là rát , ngứa, đau, mùi khó chịu và ra nhiều dịch. Việc thụt rửa thường xuyên khiến pH âm đạo bị kiềm hoặc trung tính hóa cũng khiến nguy cơ cao giảm sức đề kháng âm đạo.
  • Do nhiễm ký sinh trùng do trùng roi có tên Trichomonas Vaginalis, là một loại ký sinh trùng đơn bào nhỏ, lây qua môi trường nước, tình dục, gặp cả nam và nữ, nhưng nữ nhiều hơn nam: Dịch âm đạo có bọt, dạng bột, mùi hôi, có màu xanh vàng, ngứa và âm đạo… khoảng 70% không có triệu chứng. Nữ uống Metronidazol 4v/ngày x 10 ngày uống 1 lần, kèm theo đặt ngày 2 viên vào âm đạo: bạn tình nam uống 8 viên 1 lần liều duy nhất.
  • Viêm nhiễm do nấm: Nhiễm nấm âm đạo rất giống với viêm âm đạo do vi khuẩn nhưng có dịch trắng và đặc hơn, ngứa nhiều hơn, vùng kín cũng có mùi nặng hơn. Dùng viên đặt hoặc sporal theo hướng dẫn.
  • Mắc bệnh do lây truyền qua đường tình dục do vi khuẩn: Những bệnh phổ biến là bệnh Chlamydia và bệnh lậu. Cả hai bệnh đều không được chẩn đoán sớm bởi chúng không có triệu chứng gì cả, bao giờ cũng lậu trước chlamydia sau. Dấu hiệu thường thấy nhất là tiểu buốt, ra dịch nhiều, mùi khó chịu, đau khi quan hệ tình dục… bệnh này cần liện hệ bác sỹ chuyên khoa da liễu để dùng spextinomycin và doxyclin.
  • Bệnh viêm tiểu khung - đáy chậu: vi khuẩn xâm nhập qua âm đạo, tử cung vào khoang đáy chậu. Đây thường là hệ quả sau cùng của các bệnh lây truyền qua đường tình dục không được chẩn đoán và điều trị theo đúng phác đồ như Chlamydia. Bệnh viêm vùng chậu sẽ khó được chẩn đoán cho đến khi chị em phải chịu đựng những cơn đau hoặc khó có thai bởi thường thì chúng không gây triệu chứng gì, hoặc dấu hiệu lại dễ lẫn với các bệnh khác như: Đau xương chậu, vùng kín có mùi khó chịu, ra nhiều dịch, sốt, mệt mỏi, đau rát khi giao hợp và tiểu buốt…
  • Một số nguyên nhân khác: Vùng kín nặng mùi cũng có khi không phải là nhiễm trùng âm đạo, có thể kể đến các yếu tố như: Đổ mồ hôi quá mức, đặc biệt liên quan đến béo phì, táo bón mạn tính, đầy hơi và chế độ ăn uống dẫn đến gia tăng mùi trực tràng; đái dầm, giải phóng Amoniac; đại tiện không kiểm soát; ung thư âm hộ, khi đó nó là nguyên nhân dẫn đến hoại tử; Mưng mủ hay hoại tử do ung thư một bộ phận sinh dục khác; Hội chứng mùi cá ươn; 
  • Rò âm đạo – trực tràng; rò bàng quang - âm đạo – trực tràng.
  • Doãng rộng âm đạo nên tạo điều kiện cho vi khuẩn hiếu khí phát triển trong âm đạo.
  • Do vệ sinh vùng kín không sạch sẽ và không đúng, quần lót không được sạch sẽ và thoáng mát…

Vấn đề phòng tránh

Cơ bản là phòng tránh theo các nguyên nhân kể trên, đặc biệt là phòng chống các bệnh lây truyền qua đường tình dục, vệ sinh sạch sẽ, khi có dấu hiệu bất thường chúng ta nên đi khám bác sỹ để phát hiện bệnh và xử trí kịp thời. Nếu có điều kiện chúng ta nên khám định kỳ để phát hiện những trường hợp có bệnh nhưng không biểu hiện triệu chứng.

Với mục tiêu vì sức khỏe người bệnh, trung thành với lợi ích của cộng đồng, Viện Y học bản địa Việt Nam đang nghiên cứu những bài thuốc nam để giúp chị em vệ sinh vùng kín, co khít âm đạo bằng lá nhội góp phần phòng ngừa và chữa trị chứng bệnh “khó nói” này một cách an toàn và hiệu quả.

Doctor SAMAN
Ts.Bs cao cấp Ngô Quang Trúc