Bố tôi là Ma Văn Quân, xóm Na Mẩy – xã Yên Trạch – huyện Phú Lương – tỉnh Thái Nguyên, số điện thoại 0974139407. Sau một thời gian dài uống rượu, Ông thành ra một người nghiện rượu,  hàng ngày chỉ nằm ở nhà làm bạn với rượu, tinh thần không tỉnh táo, không ai khuyên bảo được. Tháng 7 năm 2018 tình trạng sức khỏe trở nên trầm trọng hơn, không ăn uống được, mặt nhợt nhạt, chân phù, bụng chướng, tinh thần lơ mơ,... đến lúc đó mới chịu đi bệnh viện. Khám và điều trị tại bệnh viện Đại học Y Dược Thái Nguyên, phối hợp các xét nghiệm, chụp chiếu, siêu âm tổng quát tại bệnh viện Đa khoa trung ương Thái Nguyên, kết luận của hai bệnh viện cho thấy tình trạng xơ gan cổ chướng và theo dõi ung thư gan vì có khối u trong gan. Được giới thiệu xuống bệnh viện ung bướu Hà Nội, lúc đó tôi mới làm việc tại Viện Y học bản địa Việt Nam chưa đầy một tháng, nhưng cũng được biết Viện đã chữa khỏi cho nhiều bệnh nhân mắc tương tự. Gia đình đưa Ông xuống khám bệnh tại Phòng Khám của viện, được bác sĩ Hoàng Sầm trực tiếp thăm khám. Với 36 năm kinh nghiệm trong giảng dạy và thực hành lâm sàng bác sĩ chẩn đoán không phải là ung thư mà là hiện tượng “Đảo tế bào lành” trong xơ gan. Theo phác đồ điều trị riêng, ngay chiều hôm đó gia đình tôi làm giấy xin ra viện cho Ông và về nhà điều trị. Thêm vào các tác động tâm lý về nhà Bố tôi bỏ hẳn rượu và uống thuốc rất đúng giờ, tinh thần thoải mái, ăn ngủ tốt. Hiện giờ sức khỏe của Bố tôi đã được cải thiện rất nhiều, từ 44 kg lúc vào nhập viện giờ đã lên được hơn 50kg, da dẻ hồng hào, ổ bụng hết dịch cổ chướng, chân hết phù, người không còn mệt mỏi, nhu mô gan đã mịn dần, tinh thần tốt, đã tham gia lao động cùng gia đình.


Bệnh nhân Ma Văn Quân sau khi điều trị

Để hiểu hơn thế nào là “Đảo tế bào lành” trong xơ gan, tôi lên thư viện, vào các trang mạng dịch thông tin khoa học uy tín của nước ngoài thì được biết như sau:

Xơ gan là sự phát triển mô học các nốt tái tạo được bao quanh bởi các dải xơ để đáp ứng với tổn thương gan mạn tính. Hiện tại, tại Việt nam ghép gan không phải là lựa chọn chữa bệnh duy nhất nếu đó là xơ gan còn bù, ít bù. Các liệu pháp dược liệu có thể ngăn chặn tiến triển thành xơ gan hoặc thậm chí đảo ngược tình thế, hiện đang được thừa nhận dần trên cơ sở kết quả điều trị. 

Xơ hóa thay thế các mô chức năng bị tổn thương bằng dải xơ collagen, các dải này xâm lấn vào các khoảng phụ trợ như đường đi của động tĩnh mạch, khoảng kiêc – năng,...  Dải xơ tiến triển với tốc độ thay đổi tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh gan, yếu tố môi trường và thể trạng, các bệnh kèm. Bệnh xơ gan luôn đi kèm với sự biến dạng mạch máu gan vì dải xơ xâm lấn. Theo đó, động mạch, tĩnh mạch gan, tĩnh mạch trung tâm, các xoang gan đều bị tổn hại. Các khoảng phụ trợ chứa đầy mô sẹo, về mặt mô học, xơ gan được đặc trưng bởi vách ngăn xơ hóa mạch máu. Về lâm sàng là suy giảm chức năng tế bào gan, tăng huyết áp tĩnh mạch cửa, tĩnh mạch thực quản. Kèm theo là giãn mao mạch và giảm tưới máu thận, giữ nước và muối, tăng cung lượng tim, có thể gây phù nhất là khi kết hợp với giảm albumin.


Hình ảnh giải phẫu bệnh của xơ gan

Khái niệm “Đảo tế bào lành” trong tình trạng xơ gan được các nhà lâm sàng đưa ra từ thế kỷ trước. Trên siêu âm, trong xơ gan, nếu có “đảo tế bào lành” sẽ thấy một vùng giảm âm, khá mịn, lác đác có vài nốt tăng âm, cản âm không đều, xung quanh có giới hạn rõ,... nên đôi khi có thể nhầm với khối u như trường hợp bố tôi. Đó là 1 hình thức thích nghi bằng cách “khoanh vùng bảo tồn”, hướng tới duy trì hoạt động chức năng của gan.

Doctor SAMAN
NCV.DS Ma Thị Trang