Xơ vữa động mạch cảnh bệnh thầm lặng nguy hiểm

Xơ vữa động mạch cảnh ngày càng phổ biến trong xã hội hiện đại. TheoTổ chức Y tế thế giới ở thế kỷ 21, xơ vữa động mạch vẫn là nguyên nhân gây tử vong cao, thống kê ở Mỹ xơ vữa động mạch cảnh là nguyên nhân thứ ba gây tử vong: trong 1000 người dân có 1 người chết vì căn bệnh này và hàng năm có khoảng 120.000 ca phẫu thuật phục hồi lưu thông mạch máu não do xơ vữa làm hẹp lòng động mạch cảnh.

 Tại Việt Nam số liệu của viện lão khoa Việt Nam cho thấy hàng năm có khoảng 150.000 người mắc mới đột quị não, khoảng 50% trong số đó tử vong và 90% số bệnh nhân sống sót để lại các di chứng rối loạn vận động, rối loạn ngôn ngữ, suy giảm trí nhớ, mù,…Để lại gánh nặng cho gia đình và xã hội.

Xơ vữa động mạch cảnh là bệnh lý do tích tụ cholesterol xấu, calcium và mô xơ lâu ngày hình thành mảng vữa xơ trong lòng động mạch, làm hẹp lòng mạch cản trở dòng máu lên não, bệnh diễn biến trong nhiều năm hậu quả là trên bề mặt của mảng vữa xơ, mảng vữa bong ra, vỡ ra thành nhiều mảnh di chuyển lên não gây tắc mạch, đột quị não các mức độ khác nhau.

Hình ảnh xơ vữa động mạch cảnh

Xơ vữa động mạch cảnh khó phát hiện ở giai đoạn đầu, cho nên các Bác sỹ thường phát hiện nó bằng mạch quay, nếu động mạch quay có dấu hiệu “chiếc xe điếu” thì rất có khả năng mạch cảnh đã có vấn đề.

Thường ở người trên 40 tuổi, béo phì, tăng huyết áp, tiểu đường, nghiện thuốc lá  rất dễ có nguy cơ bị xơ vữa động mạch cảnh. Người bệnh dễ cảm nhận khi bị xơ vữa động mạch cảnh với các triệu chứng của cơn thiếu máu não thoáng qua như đau đầu, chóng mặt ù tai, mất ngủ, suy giảm trí nhớ: Đau đầu bởi động mạch cảnh hẹp từ từ nên triệu chứng đau đầu cũng diễn biến từ từ ban đầu cảm giác nặng đầu, đau tăng khi làm việc, nghỉ ngơi sẽ đỡ đau, dần dần đau thường xuyên cả khi làm việc căng thẳng và khi nghỉ ngơi.

Chóng mặt ù tai cũng xảy ra từ từ, mới đầu hơi chếnh choáng, dần dần thường xuyên bị chóng mặt ù tai. Mất ngủ là do tế bào não luôn trong tình trạng thiếu oxy và thiếu dinh dưỡng biểu hiện đó là buồn ngủ khi làm việc nhưng khi đi ngủ lại không thể ngủ được. Suy giảm trí nhớ do tế bào não suy kiệt hoặc chết dần bởi  trong tình trạng thiếu oxy và thiếu dinh dưỡng trường diễn.

Hiện nay có nhiều phương pháp chẩn đoán xơ vữa động mạch cảnh trong đó siêu âm  Doppler động mạch cảnh ngoài sọ là phương pháp lựa chọn hàng đầu với những ưu thế vượt trội đó là: Phát hiện sớm và đánh giá độ hẹp chính xác, dùng siêu âm theo dõi kết quả điều trị và tiên lượng bệnh, chi phí phù hợp, đặc biệt siêu âm nhiều lần không bị ảnh hưởng đến sức khỏe. Y học hiện đại đã có nhiều nghiên cứu và nhiều loại thuốc điều trị xơ vữa động mạch cảnh, kể cả phẫu thuật bóc tách mảng vữa xơ, nong mạch. Song mỗi phương pháp đều có những khiếm khuyết như thuốc điều trị chống mảng vữa xơ ảnh hưởng tới đông máu và gây viêm loét dạ dày hoặc sau phẫu thuật bắt buộc phải dùng thuốc phòng tái hẹp.

Viện Y học bản địa Việt Nam từ năm 2012 đã sớm nhận thức vấn đề nghiêm trọng này. Qua thực nghiệm invitro và invivo nghiên cứu thành công bài thuốc nam chữa xơ vữa động mạch cảnh hiệu quả an toàn, khắc phục được tác dụng không mong muốn và dễ sử dụng: tan dần mảng vữa xơ giúp thông thoáng lòng mạch tăng lưu lượng máu lên não; dùng liều thích hợp để phòng ngừa  không hình thành vữa xơ động mạch cảnh ở nhóm người bệnh có nguy cơ cao như béo phì, tăng huyết áp, tăng mỡ máu, tiểu đường, nghiện thuốc lá.

Doctor SAMAN
Bs. Triệu Thị Tâm